با اصلاح قانون صدور چک و راه‌اندازی سامانهٔ صیاد، چک در ایران از یک برگهٔ کاغذی ساده به سندی تبدیل شده که اطلاعاتش در سامانه‌ای متمرکز ثبت میشود. برای کسب‌وکارهایی که روزانه چک می‌دهند و می‌گیرند، این تغییر هم امنیت بیشتر آورده و هم چند کار تازه که باید در روال روزانه جا بیفتد.
فهرست مطالب
سامانهٔ صیاد چه می‌کند؟
در نظام چکهای صیادی جدید، سه کار اصلی در سامانه انجام میشود:
| کار | چه کسی | توضیح |
|---|---|---|
| ثبت | صادرکننده | مبلغ، تاریخ سررسید و مشخصات گیرنده |
| تأیید | گیرنده | تأیید دریافت چک با همان مشخصات |
| انتقال | دارندهٔ فعلی | ثبت انتقال چک به شخص دیگر |
این ثبت‌ها از طریق برنامه‌های بانکی و درگاههای مجاز انجام میشود. جزئیات مراحل و الزام‌ها ممکن است تغییر کند؛ راهنمای بانک خود و منابع رسمی را دنبال کنید.
چه چیزی برای کسب‌وکار عوض شده؟
چک بی‌نام و چک سفید عملاً کنار رفته
چک باید به نام گیرندهٔ مشخص ثبت شود. پس اطلاعات هویتی تأمین‌کنندگان و مشتریان (کد ملی یا شناسهٔ ملی) لازم است.
خرج کردن چک یعنی ثبت انتقال
چکی که از مشتری گرفته‌اید و به تأمین‌کننده می‌دهید، باید در سامانه به نام او منتقل شود تا بتواند وصولش کند.
اعتبارسنجی آسان‌تر
بسیاری از درگاه‌ها امکان استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده را می‌دهند. پیش از قبول چکهای بزرگ از این امکان استفاده کنید.
هماهنگی با حسابداری
ثبت در سامانهٔ صیاد و ثبت در نرمافزار حسابداری دو کار جدا ولی هم‌پوشان‌اند:
| رویداد | سامانهٔ صیاد | نرمافزار حسابداری |
|---|---|---|
| صدور چک | ثبت | ثبت چک پرداختی، برداشتن برگ از دسته‌چک |
| دریافت چک | تأیید | ثبت چک دریافتی |
| خرج کردن چک | انتقال | ثبت واگذاری |
| وصول | — | تغییر وضعیت به وصول‌شده |
| برگشت | — | تغییر وضعیت به برگشتی |
یک روال پیشنهادی: همان لحظه که چک را در سامانهٔ صیاد ثبت، تأیید یا منتقل می‌کنید، در نرمافزار حسابداری هم ثبت کنید. شمارهٔ صیادی چک را هم در شرح یا شمارهٔ چک بنویسید تا تطبیق ساده شود.
اشتباه‌های رایج
- تأیید نکردن چک دریافتی در سامانه: ممکن است در وصول یا انتقال چک مشکل ایجاد کند.
- خرج کردن چک بدون ثبت انتقال.
- اختلاف مشخصات گیرنده بین سامانه و آنچه روی چک نوشته شده.
- ثبت نکردن در حسابداری: سامانهٔ صیاد جای دفاتر شما را نمی‌گیرد.
پرسش‌های رایج
نرمافزار حسابداری مستقیم به سامانهٔ صیاد وصل میشود؟
ثبت، تأیید و انتقال از طریق برنامهها و درگاههای بانکی انجام میشود. نرمافزار حسابداری برای مدیریت داخلی چکها، سررسیدها و اسناد حسابداری است.
چکهای قدیمی (غیرصیادی) چه میشوند؟
قواعد چکهای قدیمی و مهلت استفاده از آنها را از اطلاعیههای بانک مرکزی و بانک خود بررسی کنید.
چک تضمینی هم باید ثبت شود؟
قواعد چکهایی که بهعنوان تضمین داده میشوند را هم از منابع رسمی بررسی کنید؛ در حسابداری، چک تضمینی جدا از چکهای پرداختی عادی نگه داشته میشود.
این مقاله آموزشی است و جای مشاورهٔ حقوقی یا بانکی را نمی‌گیرد.
جمع‌بندی
چک صیادی باید در سامانهٔ صیاد ثبت، تأیید و منتقل شود. این ثبت‌ها جای حسابداری چک را نمی‌گیرند؛ هر رویداد چک را هم‌زمان در سامانه و در نرمافزار حسابداری ثبت کنید و اطلاعات هویتی طرف حساب‌ها را کامل نگه دارید.
در پلاس حسابداری چکهای دریافتی و پرداختی با شمارهٔ چک، بانک و سررسید ثبت میشوند، واگذاری و برگشت هر کدام سند خودشان را دارند و دسته‌چک و برگ‌ها مدیریت میشوند. بیشتر در خزانه‌داری و چک.
مطالب مرتبط
- تنخواه‌گردان: تعریف، شارژ و تسویه
- چک تضمینی و امانی: چرا باید جدا نگه داشته شود
- پیش‌بینی جریان نقدی با سررسید چکها