سامانهٔ مودیان بستری است که سازمان امور مالیاتی برای ثبت الکترونیکی صورتحسابهای فروش ساخته است. بر اساس «قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانهٔ مودیان» که در سال ۱۳۹۸ تصویب شد، فروشندگان مشمول باید صورتحساب‌هایشان را به‌صورت الکترونیکی و با شمارهٔ یکتای مالیاتی صادر کنند. هدف این است که خرید و فروش‌ها شفاف شوند و مالیات بر ارزش افزوده و مالیات عملکرد بر اساس اطلاعات واقعی معاملات محاسبه شود.
فهرست مطالب
سامانه چه تغییری ایجاد میکند؟
پیش از سامانهٔ مودیان، فاکتور کاغذی بود و اطلاعات معاملات با گزارش‌های فصلی و اظهارنامه‌ها، با تأخیر، به سازمان می‌رسید. در سامانهٔ مودیان:
- هر صورتحساب یک شمارهٔ مالیاتی یکتا دارد.
- صورتحساب امضای دیجیتال فروشنده را دارد و قابل جعل نیست.
- خریدار صورتحسابهای خرید خودش را در سامانه میبیند.
- اطلاعات فروش، مبنای محاسبهٔ مالیات و اعتبار مالیات خرید خریداران می‌شود.
اجزای اصلی سامانه
| جزء | توضیح |
|---|---|
| کارپوشه | فضای کاربری هر مودی در سامانه؛ صورتحسابهای صادره و وارده آنجا دیده می‌شوند |
| حافظهٔ مالیاتی | شناسه‌ای که صورتحسابها با آن صادر می‌شوند؛ هر مودی میتواند یک یا چند حافظه داشته باشد |
| شناسهٔ یکتای حافظهٔ مالیاتی | کدی که در همهٔ صورتحسابهای صادره از آن حافظه می‌آید |
| کلید و گواهی امضا | برای امضای دیجیتال صورتحسابها |
| پایانهٔ فروشگاهی | دستگاه یا نرم‌افزار صدور صورتحساب در فروش خرده |
چه کسانی مشمول‌اند؟
الزام سامانهٔ مودیان یک‌باره برای همه اجرا نشده، بلکه به‌تدریج و طی فراخوانهای سازمان امور مالیاتی، گروه‌های مختلف مودیان را بر اساس نوع فعالیت و میزان فروش دربرگرفته است. گسترهٔ مشمولان در هر مرحله با اطلاعیه‌های سازمان مشخص می‌شود.
برای اینکه بدانید مشمول هستید یا نه:
- به کارپوشهٔ خود در درگاه سازمان امور مالیاتی سر بزنید؛ مودیان فراخوان‌شده معمولاً اطلاع‌رسانی دریافت می‌کنند.
- اطلاعیه‌های رسمی سازمان را دنبال کنید.
- با مشاور مالیاتی خود هماهنگ کنید.
روش‌های ارسال صورتحساب
- ثبت دستی در کارپوشه: برای کسب‌وکارهایی با تعداد صورتحساب کم.
- ارسال از طریق شرکت معتمد (ارائه‌دهندهٔ خدمات مالیاتی): نرم‌افزار شما صورتحساب را به شرکت معتمد میدهد و او به سامانه می‌فرستد.
- ارسال مستقیم توسط مودی: نرم‌افزار حسابداری با کلید و گواهی خود مودی، مستقیم به سامانه وصل می‌شود.
هر روش مزایا و هزینه‌های خودش را دارد که در مقالهٔ ارسال مستقیم یا از طریق شرکت معتمد مقایسه شده است.
برای آماده شدن چه کنیم؟
- اطلاعات خریداران را کامل کنید. برای صورتحساب نوع اول، کد ملی یا شناسهٔ ملی، شمارهٔ اقتصادی و کد پستی خریدار لازم است.
- شناسهٔ کالا و خدمت را پیدا کنید. هر کالا باید شناسهٔ ۱۳ رقمی داشته باشد.
- واحدهای اندازه‌گیری را با جدول سامانه تطبیق دهید.
- حافظهٔ مالیاتی و کلید امضا را از کارپوشه بگیرید.
- روال اصلاح و ابطال را یاد بگیرید. فاکتوری که پس از ارسال عوض یا حذف شود، صورتحساب اصلاحی یا ابطالی لازم دارد.
- ابتدا در محیط آزمایشی امتحان کنید، اگر نرم‌افزارتان این امکان را دارد.
اگر صورتحساب صادر نشود؟
قانون برای عدم صدور یا عدم ثبت صورتحساب الکترونیکی، و برای تأخیر در آن، جریمه‌هایی در نظر گرفته است و اعتبار مالیاتی خریدار هم به ثبت صورتحساب در سامانه گره خورده است. یعنی خریداران شما هم به ثبت درست صورتحساب‌هایتان اهمیت می‌دهند. جزئیات جریمه‌ها و مهلت‌ها را از متن قانون و آخرین بخشنامه‌ها بررسی کنید.
این مقاله جنبهٔ آموزشی دارد و جای مشاورهٔ مالیاتی را نمی‌گیرد؛ مقررات سامانهٔ مودیان در حال تکمیل است و تکلیف دقیق هر کسب‌وکار را باید از منابع رسمی پیگیری کرد.
پرسش‌های رایج
کارپوشه چیست؟
بخش شخصی هر مودی در سامانه است؛ صورتحسابهای صادره و دریافتی را نشان میدهد و خریدار میتواند صورتحسابهایی را که به نامش صادر شده تأیید یا رد کند.
خریدار هم باید کاری بکند؟
خریداری که خودش مودی است، صورتحسابهای خریدش را در کارپوشه میبیند و بررسی میکند؛ این صورتحسابها مبنای اعتبار مالیاتی خرید اوست.
از کجا بفهمیم مشمول هستیم؟
از اطلاعیهها و فراخوانهای سازمان امور مالیاتی و پیامهای کارپوشه. چون دامنهٔ مشمولان مرحله به مرحله تغییر کرده است، وضعیت خود را با مشاور مالیاتی بررسی کنید.
جمع‌بندی
سامانهٔ مودیان صورتحساب کاغذی را با صورتحساب الکترونیکی امضاشده و دارای شمارهٔ مالیاتی جایگزین کرده است. مشمولان به‌تدریج فراخوان می‌شوند و برای آمادگی باید اطلاعات خریداران، شناسهٔ کالاها، واحدها و حافظهٔ مالیاتی را مرتب کنید.
پلاس حسابداری فاکتورهای فروش و برگشت از فروش را مستقیم به سامانه می‌فرستد، اصلاحی و ابطالی را از روی تغییر یا حذف فاکتور تشخیص میدهد و محیط آزمایشی دارد. جزئیات در اتصال به سامانهٔ مودیان.