کارگاه‌های کوچک و متوسط معمولاً بر اساس سفارشهای رسیده تولید می‌کنند: هر وقت سفارشی آمد، تولید شروع می‌شود. این روش ساده است ولی در فصل‌های شلوغ به کمبود، اضافه‌کار سنگین و تأخیر می‌کشد و در فصل‌های کم‌کار به بیکاری. برنامه‌ریزی تولید، حتی در ساده‌ترین شکلش، این نوسان را کم می‌کند.
فهرست مطالب
از کجا شروع کنیم؟ از فروش گذشته
بهترین داده برای پیشبینی، فروش واقعی گذشته است. فروش ماه‌به‌ماه هر محصول در سال قبل، دو چیز را نشان می‌دهد:
- حجم کلی: هر محصول در سال چقدر فروش رفته.
- الگوی فصلی: فروش در کدام ماه‌ها بالا و در کدام پایین است.
گام‌های ساخت برنامه
۱. فروش سال قبل به تفکیک ماه
| محصول | فروردین | اردیبهشت | … | اسفند | جمع |
|---|---|---|---|---|---|
| محصول الف | ۸۰ | ۹۰ | … | ۱۵۰ | ۱٬۲۰۰ |
۲. درصد رشد
انتظار دارید امسال چقدر بیشتر یا کمتر بفروشید؟ اگر ۱۰ درصد رشد پیشبینی می‌کنید، هر ماه × ۱٫۱.
۳. تعدیل با اطلاعات تازه
سفارشهای قطعی، قراردادهای جدید، محصول تازه، تغییر قیمت یا رقیب جدید.
۴. موجودی و ظرفیت
برنامهٔ تولید = فروش پیش‌بینی‌شده − موجودی فعلی + موجودی اطمینان. سپس با ظرفیت کارگاه مقایسه کنید؛ اگر ماهی از ظرفیت بیشتر است، بخشی از تولیدش را به ماه‌های قبل منتقل کنید.
پخش سالانه
گاهی فقط یک عدد سالانه دارید (مثلاً هدف فروش ۱۲۰۰ واحد) و الگوی فصلی ندارید. پخش یکنواخت روی دوازده ماه (۱۰۰ واحد در ماه) یک نقطهٔ شروع است که بعد با الگوی واقعی اصلاح می‌شود.
چرا ۲۴ ماه؟
دیدن دو سال کنار هم، سال گذشته و سال برنامه، مقایسه را ساده می‌کند و برای کالاهایی که چرخهٔ تأمین طولانی دارند، اجازه می‌دهد خرید مواد را زودتر برنامه‌ریزی کنید.
از برنامهٔ تولید تا خرید مواد
با داشتن برنامهٔ تولید و فرمول ساخت هر محصول، نیاز به مواد اولیهٔ هر ماه معلوم می‌شود. این همان چیزی است که خرید باید بر اساسش برنامه‌ریزی کند؛ نه بر اساس پیشنهاد تأمین‌کننده یا حدس.
اشتباه‌های رایج
- برنامه‌ای که هرگز با واقعیت مقایسه نمی‌شود: هر ماه، تولید و فروش واقعی را با برنامه مقایسه و ماه‌های بعد را تعدیل کنید.
- نادیده گرفتن فصلی بودن.
- برنامه‌ریزی فقط محصولات اصلی: محصولات کم‌فروش هم مواد و ظرفیت می‌خواهند.
پرسش‌های رایج
برای محصول جدید که سابقه ندارد چه کنیم؟
از محصول مشابه یا برآورد محتاطانه شروع کنید و پس از چند ماه با فروش واقعی اصلاح کنید.
برنامه را هر چند وقت بازبینی کنیم؟
ماهانه، با مقایسهٔ واقعی و برنامه.
برنامهٔ تولید جای سفارش را میگیرد؟
خیر؛ برنامه پیشبینی است و سفارشها تعهد. برنامه را با سفارشهای رسیده تعدیل کنید.
جمع‌بندی
برنامهٔ تولید را از فروش ماه‌به‌ماه سال قبل شروع کنید، درصد رشد و اطلاعات تازه را اعمال کنید، با موجودی و ظرفیت تطبیق دهید و هر ماه با واقعیت مقایسه کنید.
برنامهٔ تولید پلاس حسابداری جدولی ۲۴ ماهه است: ستون فروش دورهٔ گذشته خودکار از فاکتورهای سال قبل پر می‌شود، با درصد رشد برنامهٔ امسال ساخته می‌شود و ابزار «پخش سالانه» عدد سالانه را روی دوازده ماه تقسیم می‌کند. بیشتر در تولید، مونتاژ و تبدیل کالا.
مطالب مرتبط
- فاکتور مونتاژ و سفارش ساخت برای کابینت، کمد و سیستم
- حوالهٔ تبدیل کالا و بسته‌بندی مجدد
- بهای تمام‌شدهٔ محصول تولیدی: مواد، دستمزد و سربار